Karadeniz’i tehdit eden görünmez katil hayalet ağlar ekosistemi sessizce yok ediyor

Trabzon Haber Merkezi | Karadeniz’de terk edilen hayalet ağlar, balıklardan yunuslara kadar birçok canlıyı avlamaya devam ederek biyolojik çeşitliliği ve deniz yaşamını ciddi biçimde tehdit ediyor.

Trabzon haberleri | Karadeniz dünyanın en kırılgan denizlerinden biri Karadeniz, gezegenin en sıra dışı ve hassas ekosistemlerinden birine sahip denizlerden biri olarak dikkat çekiyor. Altı ülke tarafından çevrelenen bu kapalı deniz, yüzeyin altında çok farklı bir gerçek barındırıyor. Karadeniz sularının yüzde 80’inden fazlası oksijensiz, yani anoksik yapıdadır. 150 metrenin altında oksijen tamamen kaybolurken, yerini zehirli bir gaz olan hidrojen sülfid alıyor. Bu nedenle deniz yaşamı yalnızca ince fakat oldukça verimli olan üst tabakaya sıkışmış durumda. Bu sınırlı yaşam alanı Karadeniz’i daha da değerli ve korunması zorunlu bir ekosistem haline getiriyor. Hayalet ağlar: Görünmeyen ama büyüyen tehdit Karadeniz’de biyoçeşitliliği tehdit eden insan kaynaklı sorunlar arasında en sinsi tehlikelerden biri hayalet ağlar olarak biliniyor. Terk edilmiş, kayıp ya da denize atılmış balıkçılık ağları ve ekipmanları, dayanıklı plastik yapıları nedeniyle deniz ortamında onlarca yıl bozulmadan kalabiliyor. Bu ağlar kayalara dolanmış, deniz dibine takılmış ya da akıntılarla sürükleniyor olsa bile avlanmayı sürdürüyor. Ticari değeri yüksek hamsilerden nesli tehlike altındaki mersin balıklarına, kabuklulardan deniz kuşlarına ve yunuslara kadar birçok canlı bu görünmez tuzağa yakalanıyor. Plastik kirliliğin büyük kısmı deniz yaşamını tehdit ediyor Avrupa Çevre Ajansı’nın (EEA) verilerine göre Karadeniz’deki deniz kirliliğinin yüzde 85’i plastik atıklardan oluşuyor. Küresel ölçekte hayalet ağların plastik kirliliğin yaklaşık yüzde 10’unu oluşturduğu düşünülüyor. Bazı kritik bölgelerde ise balıkçılık ekipmanları ve hayalet ağlar, deniz çöplerinin neredeyse yarısını meydana getiriyor. Tek bir kayıp ağın yüzlerce kilo ağırlığında olabileceği ve yıllarca canlı yaşamına zarar verebileceği belirtiliyor. Prof. Dr. Erüz: “Denizlerde görünmez, sinsi katil gibiler” Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Fakültesi tarafından yürütülen “BlackNets” projesinin koordinatörü Prof. Dr. Coşkun Erüz, hayalet ağların ekosistem üzerindeki etkisini şu sözlerle ifade ediyor: “Kontrol dışı kalan, denizde terk edilen bu ağlar ortada görünmüyor olsa dahi su içinde habitat ve ekosistem bozulmasına neden oluyor. Kontrolsüz şekilde balıkları ve diğer canlıları yakalamaya devam ediyorlar. Denizlerde görünmez, sinsi katil gibiler.” Erüz ayrıca Karadeniz’i korumanın yalnızca kurumların değil, özellikle bu denizden geçimini sağlayan balıkçılar başta olmak üzere herkesin sorumluluğu olduğunu vurguluyor. Yeni projelerle mücadele 2026’da da sürecek Interreg NEXT programı kapsamında yürütülen BlackNETS projesinin 2025 Aralık ayı sonunda tamamlandığı bildirildi. KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi, 2026 yılı itibarıyla yeni bir çalışma olan Horizon ROWER projesini başlatmaya hazırlanıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğiyle hayalet ağların geri toplanmasına yönelik çalışmalar planlanırken, farklı kurum ve kuruluşların desteğiyle toplumda farkındalığın artırılması ve deniz ekosisteminin rehabilitasyonu hedefleniyor. Başka Karadeniz yok Uzmanlar, Karadeniz’in benzersiz ekolojik yapısının korunması için hayalet ağların temizlenmesinin ve plastik kirliliğin azaltılmasının hayati önem taşıdığını belirtiyor. Karadeniz’i korumak, sadece bugünün değil gelecek nesillerin de ortak sorumluluğu olarak görülüyor.